🌳 “१८ हजार झाडे तहानेने तडफडली…वनविभाग झोपेत!”

🌳 “१८ हजार झाडे तहानेने तडफडली…वनविभाग झोपेत!”

चोपडी ग्रामस्थांचा भजनातून संताप; आ. बाबासाहेब देशमुखांच्या हस्तक्षेपाने अधिकाऱ्यांची धावाधाव

सांगोला (प्रतिनिधी): चोपडी वन विभागाच्या कार्यक्षेत्रातील तब्बल १८ हजार झाडे पाण्याअभावी डोळ्यासमोर जळत असताना वनविभागाच्या दुर्लक्षाचा कळस गाठल्याचा संताप व्यक्त करत चोपडी येथील शेतकरी व प्रकल्पस्तरीय पाणी वापर संस्थेच्या वतीने सांगोला वनपरिक्षेत्र कार्यालयासमोर अनोख्या पद्धतीने भजन आंदोलन छेडण्यात आले. निसर्ग वाचवण्यासाठी गावकऱ्यांनी घेतलेल्या या आक्रमक भूमिकेमुळे प्रशासनाची झोप उडाली.

दरम्यान, या आंदोलनाची दखल घेत आमदार डॉ. बाबासाहेब देशमुख स्वतः आंदोलनस्थळी दाखल झाल्याने वनअधिकाऱ्यांची चांगलीच धांदल उडाली. संतप्त झालेल्या आमदारांनी अधिकाऱ्यांना जाब विचारताच समाधानकारक उत्तर न मिळाल्याने त्यांनी थेट उपवनसंरक्षकांशी संपर्क साधला; मात्र तेथूनही उडवाउडवीची उत्तरे मिळाल्याने प्रशासनाचा निष्काळजीपणा उघड झाला. दरम्यान, परिस्थितीची गंभीरता ओळखून आ. देशमुख यांनी स्वतःचे वेतन, आमदार निधी अथवा डीपीडीसीतून झाडांना पाणी देण्यासाठी निधी उपलब्ध करून देण्याचा शब्द दिल्याने उपस्थित ग्रामस्थांनी समाधान व्यक्त केले.

सुमारे दोन वर्षांपूर्वी वनपरिक्षेत्र कार्यालय सांगोला यांच्यामार्फत चोपडी ता.सांगोला हद्दीतील वनकार्यक्षेत्रात सुमारे १८ हजार झाडे लावली होती. गतवर्षी पाण्याअभावी सदरची झाडे जळून चालल्याचे पाहून झोपडीतील शेतकरी बांधव व प्रकल्प स्तरीय पाणी वापर संस्थेने सुमारे २ कोटी लिटर पाणी वनविभागाच्या सीमेवर उपलब्ध करून दिल्यामुळे सदरची झाडे वाचली होती. इतकेच नव्हे तर चालू वर्षी मागील तीन महिन्यापूर्वी पाणी उपलब्ध करून देऊन झाडांना पाणी वापर करावा असा प्रस्ताव वनविभाग यांना दिला होता. सुरुवातीला त्यांनी लेखी पत्राद्वारे प्रस्तावाला होकार दिला.

शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, कागदोपत्री मनुष्यबळ दाखवून आर्थिक अपहार होत असल्याचा गंभीर आरोप शेतकऱ्यांनी केला आहे. प्रत्यक्षात झाडांच्या संरक्षणासाठी कोणतीही यंत्रणा कार्यरत नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. काही अधिकाऱ्यांच्या संगनमताने एजंटमार्फत पैसे घेऊन वनजमिनींचे वाटप केल्याच्या तक्रारींनीही वातावरण तापले आहे. २२ डिसेंबर २०२५ रोजी जाळरेषा करताना लागलेल्या आगीत अनेक झाडे जळून जाण्याचा धोका निर्माण झाला होता. स्थानिक शेतकरी व कर्मचाऱ्यांनी जीव धोक्यात घालून आग आटोक्यात आणली; मात्र या घटनेवर पडदा टाकण्यात आल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.

वनक्षेत्रालगत राहणाऱ्या नागरिकांचे आर्थिक शोषण व छळाच्या घटना वाढल्या असून तक्रारी देऊनही कारवाई होत नसल्याने संताप वाढला आहे. तसेच, वनक्षेत्रातील महादेवाच्या स्वयंभू मंदिराच्या संरक्षणाचा मुद्दाही ऐरणीवर आला आहे. वन्यप्राण्यांच्या हल्ल्यांमध्ये पाळीव जनावरांचे मृत्यू वाढत असतानाही नुकसानभरपाईसाठी प्रशासनाकडून विलंब होत असल्याने शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. याशिवाय, संरक्षित वनक्षेत्राचा नियमबाह्य वापर, माहिती अधिकार कायद्याची अंमलबजावणी न करणे यांसारखे गंभीर मुद्देही शेतकऱ्यांनी उपस्थित केले आहेत.

दरम्यान दिवसेंदिवस उन्हाळ्याची तीव्रता वाढू लागल्याने चोपडी ग्रामस्थांनी वनविभागाला झाडांना पाणी का देत नाही अशी विचारणा केली असता वनपरिक्षेत्र अधिकारी सांगोला यांनी सदरचा खर्च आम्हाला न परवडणारा आहे असे सांगून झाडांना पाणी देण्यासाठी टाळाटाळ केली त्यानंतर चोपडी शेतकरी बांधव व प्रकल्प स्तरीय पाणी वापर संस्थेने २८ मार्च रोजी दहा दिवसात झाडांना पाणी वितरण करावे अन्यथा सांगोला येथील वनपरिक्षेत्र कार्यालयासमोर धरणे आंदोलन करण्याचा इशारा दिला होता.

वनपरिक्षेत्र कार्यालयासमोर चोपडी ग्रामस्थांचे धरणे आंदोलन चालू असताना वनअधिकारी कर्मचारी गायब होते. आ.बाबासाहेब देशमुख आंदोलनात सहभागी झाल्याचे समजताच वनपरिक्षेत्र अधिकारी सागर मगर आंदोलन स्थळी हजर झाले.आ.देशमुख यांनी वनअधिकारी यांना जाब विचारला असता त्यांनी थातूरमातूर उत्तरे दिल्याने उपवनसंरक्षक यांच्याशी संपर्क साधला. त्यांच्याकडूनही समाधानकारक उत्तर मिळाले नाही.